BLOG
GİB e-Beyan REST API ile BDP Arasındaki Fark
GİB’in yeni e-Beyan sistemi REST API ile sistemler arası entegrasyona izin verirken, Beyanname Düzenleme Programı (BDP) mevcut beyanname hazırlama ve paketleme kanallarından biri olmaya devam eder. Bu iki yaklaşımı “eski ve yeni” diye ayırmak eksik kalır. Doğru kanal; beyanname türü, vergilendirme dönemi, il/vergi dairesi geçiş takvimi, mükellefin yetkisi ve GİB’in ilgili ortamda kullanıma açtığı kapsam birlikte değerlendirilerek seçilir.
BDP ne yapar?
BDP, GİB’in masaüstü beyanname düzenleme uygulamasıdır. Kullanıcı beyanname bilgilerini uygulamada hazırlar, kontrolleri çalıştırır ve oluşan paketi GİB’in elektronik beyanname kanalına iletir. SAP kullanan bir kurumda bu model çoğu zaman SAP’den veri çıkarma, Excel veya başka bir ara formatta kontrol etme ve BDP’ye aktarma adımları oluşturur.
BDP kullanılan bir akışın otomatik olarak kötü veya geçersiz olduğu söylenemez. Bazı beyanname ve dönemler için geçerli kanal hâlâ BDP olabilir. GİB API dokümanlarındaki bazı dönem kontrolleri de belirli geçmiş dönemlerde BDP kullanılmasını isteyen mesajlar döndürebilir.
e-Beyan REST API neyi değiştirir?
GİB’in e-Beyan REST API’leri, kullanıma açılan beyannamelerde hazırlama, veri gönderme, kontrol, onay, durum sorgulama ve belge alma adımlarının yetkili bir kurumsal sistemden yürütülmesini sağlar. GİB’in entegrasyon kılavuzuna göre bunun için:
- Dijital Vergi Dairesi üzerinden e-Beyan entegrasyon başvurusu yapılır.
- Test ve gerçek ortamlar için kullanılacak sabit IP adresleri bildirilir ve onaylanır.
- Her çalışma ortamı için ayrı API anahtarı oluşturulur.
- İstekler onaylı IP üzerinden Bearer kimlik doğrulamasıyla gönderilir.
- API anahtarı açık platformlarda paylaşılmaz ve güvenli biçimde saklanır.
SAP entegrasyonunda bu yapı, kaynak kayıt ile beyanname satırı arasındaki ilişkinin korunmasına ve GİB yanıtının aynı işlem kaydına bağlanmasına imkân verir. Ancak REST API’nin bulunması, her beyanname ve her dönemin otomatik olarak desteklendiği anlamına gelmez.
BDP ve REST API karşılaştırması
| Başlık | BDP ağırlıklı akış | e-Beyan REST API akışı |
|---|---|---|
| Kullanım biçimi | Masaüstü uygulama ve paket aktarımı | Yetkili sistemler arasında web servisi |
| Kapsam | GİB’in BDP için yayımladığı sürüm ve formlar | GİB’in ilgili ortamda, dönem ve il/mükellef için açtığı beyannameler |
| Veri kaynağı | Dosya veya kullanıcı girişi | SAP gibi kaynak sistemden denetlenebilir aktarım |
| Durum takibi | Uygulama ve portal adımlarında | API yanıtlarının kaynak işlemle ilişkilendirilmesi |
| Kimlik doğrulama | GİB’in kullanıcı ve gönderim mekanizması | Onaylı IP ve ortama özel API anahtarı |
Kanal kararı nasıl verilmelidir?
Proje başlangıcında tek bir “BDP’siz çalışma” vaadi vermek yerine aşağıdaki karar tablosu hazırlanmalıdır:
- Beyanname türü ve vergi kodu nedir?
- Hedef vergilendirme dönemi hangisidir?
- Mükellefin bağlı olduğu il veya vergi dairesi hedef dönem için kademeli geçiş kapsamına alınmış mıdır?
- GİB bu beyannameyi test, pilot veya üretim ortamında açmış mıdır?
- Mükellefin beyanname gönderme ve entegrasyon yetkisi var mıdır?
- Yeni, düzeltme, pişmanlık veya kanuni süresinden sonra beyan senaryosu mu uygulanacaktır?
- API’den dönen belge ve durumlar SAP içinde nasıl arşivlenecektir?
Bu kontrol, pazarlama ifadesini uygulanabilir teknik kapsama dönüştürür. Ayrıntılı karar adımları için beyanname, dönem ve gönderim kanalı kapsamı rehberine bakın. SAP tarafındaki bileşenleri görmek için SAP E-Beyanname entegrasyon mimarisini inceleyin.
Fenikstech ürün akışında gönderim yalnızca GİB’in ilgili tür, dönem, il/mükellef ve ortam için açtığı kapsamda ele alınır. SAP E-Beyanname çözümünün interaktif simülasyonunu inceleyin.
Resmî kaynaklar
- GİB e-Beyan Entegrasyon Kılavuzu
- GİB 20 Temmuz 2026 KDV e-Beyan geçiş duyurusu
- GİB e-Beyan REST API geliştirici dokümanları
- GİB e-Beyan kullanıcı dokümanı
Bu yazı 23 Temmuz 2026’da resmî kaynaklara göre gözden geçirilmiştir. GİB kapsamı değişebileceğinden uygulama öncesinde güncel duyuruları kontrol edin.